Bir iş yerinde asılı duran o kırmızı, sarı, mavi veya yeşil tabelalar, sadece duvardaki renkli plastik parçaları değildir. Onlar, bir anlık dikkatsizliğin önüne geçen sessiz koruyucular, acil bir durumda hayat kurtaran yönlendiriciler ve işletmenizin yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğinin kanıtlarıdır.
Ancak bir yapı marketten rastgele bir "Dikkat Kaygan Zemin" levhası alıp asmak, iş güvenliğini sağlamak için yeterli değildir. Levhanın malzemesi, boyutu, yerleşimi ve hatta üzerindeki piktogramın standardı, etkinliğini doğrudan etkiler.
Netgrafik olarak, Gebze'nin yoğun sanayi bölgesinde 25 yılı aşkın süredir binlerce fabrikanın, atölyenin ve ofisin güvenlik işaretlemelerini tedarik ediyoruz. Bu tecrübemizle, mevzuata uygun ve gerçekten işe yarayan İSG levhalarını nasıl seçmeniz gerektiğini anlatan kapsamlı bir rehber hazırladık.
1. Önce Renklerin Dilini Çözün (Standartlar Ne Diyor?)
İSG işaretleri evrensel bir renk koduna sahiptir. Hangi levhayı seçeceğinize karar vermeden önce, ne mesaj vermek istediğinizi bilmelisiniz.
- Kırmızı (Yasaklayıcı ve Yangın): "Yapma" veya "Dur" demektir. (Örn: Sigara İçilmez, Girilmez). Ayrıca yangın ekipmanlarının yerini gösterir (Örn: Yangın Söndürücü).
- Sarı (Uyarıcı - Dikkat): Potansiyel bir tehlikeyi haber verir. Üçgen şeklindedir. (Örn: Dikkat Elektrik Tehlikesi, Dikkat Forklift Çıkabilir).
- Mavi (Emredici - Zorunluluk): Bir eylemi yapmanızı şart koşar. Genellikle Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kullanımı içindir. Daire şeklindedir. (Örn: Baret Tak, Gözlük Kullan).
- Yeşil (Acil Çıkış ve İlk Yardım): Güvenli durumu ve kaçış yollarını gösterir. (Örn: Acil Çıkış Kapısı, Toplanma Alanı, Göz Duşu).
2. Ortama Göre Malzeme Seçimi: Ne Kadar Dayanmalı?
Levhayı asacağınız yer, malzeme seçimindeki en kritik faktördür. Yanlış malzeme seçimi, levhanın birkaç ay içinde solmasına, düşmesine veya okunamaz hale gelmesine neden olur.
- PVC (Dekota/Foreks) Levhalar: En yaygın kullanılan, hafif, rijit ve ekonomik malzemedir. İç mekanlar ve doğrudan güneş/yağmur almayan dış alanlar için idealdir. Çift taraflı bant veya silikonla kolayca monte edilir.
- Metal (Alüminyum/Sac) Levhalar: Zorlu endüstriyel ortamlar, yüksek sıcaklık alanları veya dış mekanlar için en dayanıklı çözümdür. Paslanmaz ve darbelere karşı dirençlidir. Genellikle vidalanarak monte edilir.
- Sticker (Etiket) Ürünler: Düz ve temiz yüzeylere (makine üzeri, cam kapılar, dolaplar) yapıştırmak için pratiktir. Ancak pürüzlü duvarlarda uzun ömürlü olmaz.
3. Görünürlük Mesafesi ve Boyutlandırma
"Küçük olsun, yer kaplamasın" mantığı İSG'de büyük bir hatadır. Bir tehlike uyarısı, tehlikeye yaklaşmadan önce görülebilmelidir.
Levhanın boyutu, izleme mesafesine göre belirlenmelidir. Genel bir kural olarak:
- Kısa Mesafe (Ofis içi, koridor, makine başı): 25x35 cm veya A4 boyutları genellikle yeterlidir.
- Orta Mesafe (Depo alanları, geniş atölyeler): 35x50 cm veya 50x70 cm boyutları tercih edilmelidir.
- Uzak Mesafe (Fabrika girişleri, yüksek tavanlı alanlar): 70x100 cm ve üzeri büyük levhalar gereklidir.
4. Karanlıkta Görünürlük: Fotolümen (Fosforlu) Levhalar
Elektrik kesintisi, yangın veya deprem anında ortam karanlığa gömüldüğünde, standart levhalar işlevsiz kalır. Bu panik anlarında hayat kurtaran şey "Fotolümen" levhalardır.
Özellikle Acil Çıkış, Kaçış Yolu Yönlendirmeleri ve Yangın Ekipmanları işaretlerinin, ışığı depolayıp karanlıkta bir süre yansıtabilen fotolümen malzemeden seçilmesi yasal bir zorunluluktur ve hayati önem taşır.
5. Montaj Yüksekliği ve Konumu
En iyi levhayı da alsanız, yanlış yere asarsanız bir işe yaramaz.
- Göz Hizası: Genel uyarı ve emredici levhalar, ortalama bir insanın göz hizasına (yaklaşık 150-170 cm) asılmalıdır.
- Tehlikenin Yanı: "Dikkat Sıcak Yüzey" levhası, sıcak yüzeyin hemen üzerine veya yanına asılmalıdır, 5 metre uzağına değil.
- Engellenmemeli: Levhaların önü kolilerle, makinelerle veya açılan kapılarla kapatılmamalıdır.
